Spadek — od czego zacząć i czego pilnować

Termin, którego nie wolno przegapić: masz 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się, że dziedziczysz, na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Brak decyzji oznacza dziś przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza (odpowiadasz za długi tylko do wartości tego, co odziedziczyłeś).

Trzy możliwości

• Przyjęcie wprost — bierzesz spadek w całości, ale też pełną odpowiedzialność za długi, nawet ponad wartość majątku. Ostrożnie.
• Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza — za długi odpowiadasz tylko do wartości odziedziczonego majątku. To dziś rozwiązanie domyślne, jeśli nic nie zrobisz.
• Odrzucenie spadku — nie dziedziczysz nic (ale wtedy do spadku „wchodzą” kolejne osoby, np. dzieci — pamiętaj o tym, jeśli odrzucasz z powodu długów).

Gdzie złożyć oświadczenie

U notariusza albo w sądzie rejonowym. Koszt jest niewielki: opłata sądowa to 100 zł od oświadczenia, u notariusza taksa jest rzędu kilkudziesięciu złotych plus VAT.

Dwie drogi potwierdzenia, że dziedziczysz

Żeby formalnie wykazać, kto i w jakiej części dziedziczy, masz do wyboru:

• Notariusz — akt poświadczenia dziedziczenia. Szybko, gdy wszyscy są zgodni, nie ma sporu i nie ma nietypowego testamentu. Skutek jest taki jak orzeczenia sądu.
• Sąd — stwierdzenie nabycia spadku. Konieczne, gdy jest spór, ktoś kwestionuje testament albo nie wszyscy się zgadzają lub są nieobecni.

Podatek — pamiętaj o zgłoszeniu SD-Z2

Najbliższa rodzina (tzw. grupa zerowa: małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo) jest całkowicie zwolniona z podatku od spadku — ale pod warunkiem, że zgłosi nabycie na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy. Uwaga: ten termin liczy się nie od śmierci, lecz od uprawomocnienia postanowienia sądu albo zarejestrowania aktu u notariusza. Przegapienie tego terminu oznacza utratę zwolnienia.

Jakie dokumenty zebrać

Akt zgonu, akty potwierdzające pokrewieństwo (małżeństwo, urodzenia), testament (jeśli jest), PESEL zmarłego oraz informacje o majątku (nieruchomości, konta, pojazdy). Jeśli nie wiesz, czy zmarły miał gdzieś konta — pomoże Centralna Informacja o rachunkach (dostępna dla spadkobiercy z potwierdzonym tytułem).